సోయాబీన్ సాగు మార్గదర్శి: విత్తడం, వేరు బుడిపెలు & దిగుబడి

నవీకరించినది 2026-07-10 · పంట మార్గదర్శులు

సోయాబీన్ నత్రజనిని స్థిరీకరించే నూనెగింజ, ప్రొటీన్ పంట. ఇది భారతదేశం, అమెరికా, కెనడాలలో పండిస్తారు. వేరు బుడిపెల ద్వారా తనకు కావలసిన నత్రజనిని తానే తయారు చేసుకుంటుంది కాబట్టి, మొదట్లో విత్తనానికి కల్చర్ పట్టించడం, సకాలంలో శుభ్రమైన ఆరంభం ఇవ్వడం — ఇవే పెద్ద లాభాలు. చివర్లో పెద్ద నష్టం మాత్రం ఆలస్యంగా కోత కోసి కాయలు పగిలిపోవడం వల్లే వస్తుంది.

నేల, కాలం, రకం

సోయాబీన్‌కు మురుగు బాగా పోయే గరప నేల, ఉదజని సూచిక 6.0–7.5, మొలకెత్తడానికి వెచ్చని నేల నచ్చుతాయి. భారతదేశంలో ఇది ప్రధానంగా ఖరీఫ్ (వర్షాకాలం) పంట — మంచి వర్షాలు మొదలయ్యాక విత్తుతారు; ఉత్తర అమెరికాలో నేల వేడెక్కాక వసంతం చివర్లో విత్తుతారు. మీ ప్రాంతానికి, కాలం పొడవుకు సరిపోయే పక్వ కాలం గల రకాన్ని ఎంచుకోండి — దిగుబడిని దాదాపు అన్నిటికంటే ఎక్కువగా నిర్ణయించేది ఈ ఒక్క నిర్ణయమే.

విత్తన శుద్ధి, కల్చర్ — వదిలేయవద్దు

• శిలీంధ్రనాశిని + పురుగుమందుతో విత్తన శుద్ధి చేస్తే మొలక కుళ్ళు, లేత మొక్క దశ పురుగుల నుంచి రక్షణ దొరుకుతుంది.
• రైజోబియం కల్చర్ (బ్రాడీరైజోబియం జపోనికం) సోయాబీన్ కొత్తగా వేసే భూమిలో తప్పనిసరి — నత్రజనిని స్థిరీకరించే వేరు బుడిపెలను ఇదే ఏర్పరుస్తుంది. విత్తడానికి ముందు నీడలో మెల్లగా పట్టించండి, ఆమ్ల స్వభావం గల శిలీంధ్రనాశినులతో నేరుగా కలపవద్దు.
• సిఫారసు ఉన్నచోట PSB / భాస్వరం కరిగించే బ్యాక్టీరియా కూడా కలపండి.

విత్తడం, మొక్కల దూరం

తేమ ఉన్న నేలలో 3–4 సెం.మీ. లోతున విత్తన గొర్రుతో విత్తితే మొలక ఒకేలా వస్తుంది. సాధారణంగా వరుసల మధ్య 30–45 సెం.మీ. దూరం ఉంచండి; మీ రకానికి సిఫారసు చేసిన మొక్కల సంఖ్యను పాటించండి — పలుచగా ఉంటే దిగుబడి తగ్గుతుంది, దట్టంగా ఉంటే మొక్కలు వాలిపోతాయి. సోయాబీన్ నత్రజనిని తానే స్థిరీకరిస్తుంది కాబట్టి నత్రజని తక్కువగా వాడండి; భూసార పరీక్ష ఆధారంగా భాస్వరం, పొటాష్, గంధకం సరిపడా ఇవ్వండి.

కలుపు, నీరు, కాయ పురుగులు

• కలుపు సోయాబీన్‌ను మొదటి 30–45 రోజుల్లోనే ఎక్కువ దెబ్బతీస్తుంది — మొలక ముందు కలుపు మందు లేదా సకాలంలో వరుసల మధ్య కలుపు తీత ప్రణాళిక వేసుకోండి.
• నీరు: పూత, కాయ నిండే దశలో పంట ఎక్కువ సున్నితంగా ఉంటుంది; ఆ సమయంలో బెట్ట వస్తే దిగుబడి బాగా పడిపోతుంది.
• గమనించాల్సినవి: కాండం చుట్టూ కొరికే పురుగు, కాండం ఈగ, ఆకులు తినే పురుగులు, కాయ తొలుచు పురుగు, అలాగే తుప్పు తెగులు, పసుపు పచ్చ మొజాయిక్ వైరస్ — పొలాన్ని పరిశీలిస్తూ నిర్ణీత స్థాయి దాటినప్పుడే మందు వాడండి.

కాయలు పగలకముందే కోత

ఆకులు రాలిపోయి, కాయలు ఊపితే గలగలలాడే దశలో, గింజలో దాదాపు 13–15% తేమ ఉన్నప్పుడు కోత కోయండి. ఆలస్యం చేస్తే కాయలు పగిలి గింజలు నేలపై రాలిపోతాయి — అది శుద్ధ నష్టం. కాయలు పగలకుండా ఉండాలంటే చల్లని ఉదయం వేళ కోత లేదా కంబైన్ నడపండి, నిల్వకు ముందు గింజను సురక్షిత తేమ (సుమారు 10–12%) వరకు ఆరబెట్టండి.